ღრძილებიდან სისხლდენა და მისი გამომწვევი მიზეზები

რა იწვევს ღრძილებიდან სისხლდენას?

კბილების გამოხეხვისას ნიჟარაში სისხლის კვალს ბევრი ყურადღებას არ აქცევს, განსაკუთრებით მაშინ, თუ ტკივილი არ აწუხებს. ზოგჯერ მიზეზი მართლაც ჯაგრისის ზედმეტად ძლიერად დაჭერაა, თუმცა განმეორებითი სისხლდენა ხშირად ღრძილების ანთებაზე მიანიშნებს. ამიტომ მისი „მგრძნობიარე ღრძილებით“ ახსნა და უყურადღებოდ დატოვება არ ღირს.

ღრძილებიდან სისხლდენა დამოუკიდებელი დაავადება არ არის. ეს სიმპტომია, რომლის უკან შეიძლება იდგეს როგორც მცირე მექანიკური დაზიანება, ისე მკურნალობის საჭიროების მქონე პრობლემა. მიზეზის გასარკვევად მნიშვნელოვანია, როდის იწყება სისხლდენა, რამდენად ხშირად მეორდება და ახლავს თუ არა შეშუპება, უსიამოვნო სუნი ან სხვა ცვლილება.

ყველაზე გავრცელებული მიზეზი: ნადები და კბილის ქვა

კბილების ზედაპირზე მუდმივად წარმოიქმნება ბაქტერიების შემცველი რბილი ნადები. თუ ის ყოველდღიურად სათანადოდ არ იწმინდება, განსაკუთრებით ღრძილის კიდესთან და კბილებს შორის, შესაძლოა ღრძილის გაღიზიანება და ანთება გამოიწვიოს. ანთებითი ქსოვილი კი შეხებისას უფრო ადვილად სისხლმდენია.

გინგივიტი და პაროდონტიტი: რა განსხვავებაა?

გინგივიტი ღრძილის ანთებაა. მისთვის დამახასიათებელია სიწითლე, შეშუპება და სისხლდენა, განსაკუთრებით გამოხეხვის ან კბილის ძაფის გამოყენებისას. ამ ეტაპზე კბილის დამჭერი ძვალი დაზიანებული არ არის. დროული პროფესიული წმენდითა და სახლის პირობებში სათანადო მოვლით გინგივიტი, როგორც წესი, შექცევადია.

არანამკურნალები გინგივიტი ზოგიერთ შემთხვევაში პაროდონტიტში გადადის. ამ დროს ზიანდება კბილის საყრდენი ქსოვილები, მათ შორის ძვალიც. შესაძლოა ღრძილი კბილს ჩამოშორდეს, გაჩნდეს ღრმა ჯიბეები, კბილი უფრო გრძელი გამოჩნდეს ან მოირყეს. პაროდონტიტი ყოველთვის ძლიერი ტკივილით არ მიმდინარეობს, ამიტომ ტკივილის არარსებობა ჯანმრთელ ღრძილებს არ ნიშნავს. 

შეიძლება მიზეზი გამოხეხვის ტექნიკა იყოს?

მაგარი ჯაგრისი, ზედმეტი ზეწოლა და უხეში მოძრაობები ღრძილს აზიანებს. მცირე ადგილობრივი ტრავმა შეიძლება კბილის ძაფის მკვეთრად ჩაწევამ ან მყარი საკვების კიდემაც გამოიწვიოს. ასეთი სისხლდენა ზოგჯერ დროებითია, თუმცა თუ მეორდება, მხოლოდ მექანიკურ დაზიანებას ნუ მიაწერთ.

როდესაც კბილების გამოხეხვისას ღრძილებიდან სისხლი ჩნდება, ზოგი ამ ადგილის გაწმენდას წყვეტს. შედეგად, ნადები უფრო მეტად გროვდება და ანთება შეიძლება გაძლიერდეს. უმჯობესია გამოიყენოთ რბილი ჯაგრისი და ფრთხილი მოძრაობები, ხოლო სწორი ტექნიკა ექიმთან გადაამოწმოთ.

ღრძილებიდან სისხლდენა კბილის ძაფის გამოყენებისას შესაძლოა უკვე არსებულ ანთებასაც უკავშირდებოდეს. ძაფი კბილებს შორის ნელა გაატარეთ და თითოეული კბილის ზედაპირს ფრთხილად მოარგეთ. ღრძილზე მისი ძალით დაწოლა საჭირო არ არის. 

სხვა ფაქტორები, რომლებიც ექიმს უნდა უთხრათ

ღრძილებიდან სისხლდენის მიზეზები მხოლოდ ჰიგიენით არ შემოიფარგლება. ორსულობისას ჰორმონულმა ცვლილებებმა შეიძლება ღრძილების რეაქცია ნადებზე გააძლიეროს. ღრძილების დაავადების რისკზე გავლენას ახდენს დიაბეტი და თამბაქოს მოხმარებაც.

სისხლდენა შესაძლოა უფრო შესამჩნევი იყოს სისხლის შედედებაზე მოქმედი მედიკამენტების მიღებისას. ასეთი პრეპარატი თვითნებურად არ უნდა შეწყვიტოთ: ექიმს უთხარით, რას იღებთ და როდის დაიწყო სიმპტომი. შედარებით იშვიათად მიზეზი ვიტამინების მნიშვნელოვანი დეფიციტი ან სისხლის დაავადებაა. მხოლოდ ღრძილების სისხლდენით მათი დადგენა შეუძლებელია და დანამატების თვითნებურად მიღება გამოსავალი არ არის. 

რას გვანიშნებს სისხლდენის დრო და თანმხლები სიმპტომები?

ღრძილებიდან სისხლდენა ჭამის დროს, განსაკუთრებით მყარი საკვების ღეჭვისას, შესაძლოა ანთებითი ქსოვილის გაღიზიანებას უკავშირდებოდეს. განმეორებითი შემთხვევა შემოწმებას საჭიროებს, მაშინაც კი, თუ სისხლი ცოტაა და მალევე ჩერდება.

ღრძილებიდან სისხლდენა დილით ცალკე დიაგნოზი არ არის. გაღვიძებისას ნერწყვში სისხლი თუ შენიშნეთ, მნიშვნელოვანია გაირკვეს, ნამდვილად ღრძილიდან მოდის თუ სხვა წყარო აქვს. მხოლოდ გამოვლენის დროით მიზეზს ვერ განსაზღვრავთ.

როგორ შევაჩეროთ ღრძილებიდან სისხლდენა?

მცირე ადგილობრივი სისხლდენისას სუფთა, ოდნავ დასველებული მარლა ფრთხილად მიაჭირეთ დაზიანებულ ადგილს. ნუ შეეხებით მას განმეორებით თითით ან ბასრი საგნით. თუ სისხლდენა უხვია, ზეწოლის მიუხედავად არ ჩერდება ან სისუსტე ახლავს, საჭიროა გადაუდებელი შეფასება. აუხსნელი სისხლჩაქცევებისა და სხვა ადგილებიდან სისხლდენის შესახებაც აუცილებლად აცნობეთ ექიმს.